ACT

ACT HAKKINDA

PSİKOLOJİK KATILIK: ACT'in IZDIRABA BAKIŞI

ACT’in çekirdek konsepti psikolojik ızdıraba insan bilişi ve dilı arasıdaki ilişkinin sebep olduğu, insan davranışları doğrudan tecrübeler dayandığıdır. Psikolojik katılığın “yasantısal kaçınma”dan, bilişsel engellerde, kavramsallaştırılmışkendilik ile ilişkilerden, şimdiki zamanla ilişkinin kaybından ve değerlere uygun olarak ihtiyaç duyulan davranışsal adımların sonucunda ortaya çıkan başarısızlıklardan ortaya çıkıtığı savunulur/üzeriinde durulur. Dil ve bilişteorisi ile ilişkili genişletilmiştemel araştırma programı RFT ile desteklenir, ACT’in bakışaçısı düşünce ve duyguları değiştirmenin zor olduğu ama bunların karşısına başka başa çıkma stratejileri konulabileceğidir; kabul, farkınadlık, bilişsel ayrılma, değerler ve kararlı davranışlar bunlardandır.

ACT MODELİ

ACT felsefi olarak Fonksiyonel davranışçılığa ve teori olarak RFT’ye dayanan psikoterapiyelere yaklaşır. Bir çeşit özelleşmiş teknikler listesi değildir. ACT protokolleri hipotetik olarak psikopatoloji ve salahla ilgili dil süreçlerini hedef alır, örnek olarak:

  • bilişsel kaynaşma: yalın dila dayanan uyaranların fonkisyonun baskınlığı, bu süreç zararlı dahi olsa.
  • yaşantısal kaçınma: bu fenonem şahsın istemediği sonuçlar ile karşı karşıya kaldığı özel tecrübelerin ortaya çıktığı olay ve durumlardan uzaklaşmaya çakılşması sonucunda ortaya çıkar, bunu yapmak psikolojik zatarlara sebep olsa dahi
  • kendilik ile ilişkinin baskınlığı: perspektif alma ve açık ilişkisel çerçevelerden ortaya çıkar
  • değerlerin eksikliği: Değerler ve hedeflerle ilgili kafa karışıklığı, genişve esnek davranışrepartuarları oluşturmaya engel olabilen diğer değer problemleri
  • değerler uygun hareket eden genişölçekli kararlı davranışları oluştumadeki yetersizlik

ve diğer benzer problemler. Teknik bakımdan ACT hem geleneksel davranışsal terapi metodlarını (bilişsel terapiden davranışanalizine kadar) hem de yeni ve geleneksel davranışçılık dışından kaynaklı kabul, farkınadlık, bilişsel ayrılma, değerler ve kararlılık metodları kullanır.

ARAŞTIRMA DESTEĞİ

Araştırmalar bu yöntemelerin genişdanışan/hasta gruplarında faydalı olduğunu göstermiştir. ACT hem danışanlara/hastalara hem de terapiste zorluklara sebep olnan şahsi tecrübelerden tamamem kurtulmadan fonksiyonlarını değiştirmeyi öğretir. Bu güç verici mesaj danışanların/hastalarının çeşitlilik arz eden problemleriyle başa çıkmasının yolunu gözterir; depresyon, kaygı, stres, madde kullanımı hatta psikotik semptomlar gibi. Bu Danışanlar/hastalar için oluğu kadarıyla terapist içinde faydalıdır. ACT’in deneysel olarak terapistin tükenmişliğini hızla azaltığı gösterilmiştir. Ek olarak benzer süreçler çeşitli davranışproblemlerini anlamaye ve değiştirmeye yardımcı olduğunu öğrendik, önyargı, işperformansı, yeni şeyleri öğrenmede güçlük gibi.

ACT ile ilgili daha fazla bilgi

Giriş

Giriş